Pod koniec lutego przedstawiciele Polskiej Izby Gospodarczej Naturopatów wyruszyli w podróż do Szwajcarii. Celem było Dornach, niewielkie miasteczko niedaleko Bazylei. To właśnie tam znajduje się Goetheanum – miejsce znane w świecie medycyny integracyjnej jako przestrzeń spotkań naukowców, lekarzy i terapeutów z różnych krajów.
W dniach 27 lutego – 1 marca 2026 roku odbył się tam Research Congress: Whole Medical Systems Research – międzynarodowy kongres poświęcony badaniom nad kompleksowymi systemami medycznymi.
Polską Izbę Gospodarczą Naturopatów reprezentowali prezes Eugeniusz Winiecki oraz wiceprezeska i przewodnicząca zarządu Anna Knop.
Miejsce spotkania różnych wizji medycyny
Goetheanum w Dornach to przestrzeń, w której regularnie spotykają się środowiska zainteresowane medycyną integracyjną i holistycznym podejściem do zdrowia. Podczas kongresu w jednym miejscu zgromadzili się naukowcy, lekarze, terapeuci, przedstawiciele organizacji zawodowych oraz osoby zajmujące się edukacją i badaniami w obszarze zdrowia.
Tematem przewodnim tegorocznego spotkania były „whole medical systems” – czyli systemy medyczne, które patrzą na zdrowie człowieka w sposób całościowy. Do tej grupy zalicza się m.in. naturopatię, tradycyjną medycynę chińską, ajurwedę, homeopatię czy medycynę antropozoficzną.
W podejściu tym człowiek nie jest traktowany wyłącznie jako układ biologiczny. Zdrowie postrzega się jako wynik współdziałania wielu czynników – fizycznych, psychicznych, środowiskowych oraz związanych ze stylem życia.
Wykłady, które wyznaczyły kierunek dyskusji
Pierwszy dzień kongresu rozpoczął się od wykładów wprowadzających, które nadały ton całemu wydarzeniu.
Profesor Gene Feder przedstawił perspektywę konwencjonalnej medycyny i mówił o wyzwaniach związanych z oceną tzw. złożonych interwencji medycznych. Zwrócił uwagę, że w rzeczywistej praktyce klinicznej leczenie bardzo rzadko polega na jednym działaniu. Często obejmuje edukację pacjenta, zmianę stylu życia, wsparcie terapeutyczne oraz długoterminową opiekę. W takich przypadkach klasyczne modele badań klinicznych nie zawsze pozwalają uchwycić pełen obraz skuteczności terapii.
Kolejny wykład wygłosiła prof. Nadine Ijaz, która mówiła o badaniach nad tradycyjną, komplementarną i integracyjną medycyną (TCIM). Podkreślała, że metodologie badawcze powinny być dostosowane do tego, co faktycznie jest przedmiotem badania. W przypadku terapii holistycznych niezwykle ważne są takie elementy jak kontekst leczenia, indywidualne podejście do pacjenta czy relacja terapeutyczna.
Duże zainteresowanie wzbudziło również wystąpienie dr. Robberta van Haselena, który zaprezentował nowe podejście do syntezy dowodów naukowych w medycynie integracyjnej. W jego ocenie skuteczność terapii powinna być analizowana nie tylko poprzez wyniki badań klinicznych, ale także z uwzględnieniem danych z praktyki medycznej oraz doświadczeń pacjentów.
Antropologia medyczna – spojrzenie na człowieka w medycynie
Jednym z ważnych wątków kongresu była również antropologia medyczna (medical anthropology) – dziedzina badań, która próbuje odpowiedzieć na pytanie, kim jest człowiek w kontekście zdrowia i choroby oraz jak różne modele rozumienia człowieka wpływają na praktykę medyczną.
Profesor Peter Heusser zwracał uwagę, że rozwój badań nad medycyną antropozoficzną wymaga nie tylko badań klinicznych, ale również pogłębionej refleksji nad samą koncepcją człowieka w medycynie. Jego zdaniem współczesne badania powinny łączyć nauki przyrodnicze, refleksję filozoficzną oraz doświadczenie kliniczne, aby lepiej zrozumieć złożoność procesów zdrowia i choroby.
W tym ujęciu antropologia medyczna staje się pomostem między różnymi podejściami do medycyny – pozwala analizować zarówno biologiczne mechanizmy choroby, jak i psychologiczne, społeczne czy kulturowe aspekty zdrowia.
Od teorii do praktyki klinicznej
Kolejne sesje kongresu dotyczyły już bardziej konkretnych zagadnień klinicznych.
Profesor Roman Huber przedstawił podejście do leczenia zaburzeń funkcjonalnych, które mogą dotyczyć różnych układów organizmu i często są trudne do jednoznacznego zdiagnozowania. W prezentowanym modelu terapeutycznym duże znaczenie ma praca nad stylem życia, dietą, technikami wspierającymi regulację organizmu oraz terapiami ruchowymi.
Z kolei dr Johannes Reiner mówił o multimodalnym podejściu do leczenia depresji, które oprócz klasycznych metod terapeutycznych uwzględnia także elementy pracy z ciałem, styl życia oraz inne formy wsparcia terapeutycznego.
W kolejnych dniach odbywały się również warsztaty i prezentacje badań dotyczących m.in. terapii artystycznych, terapii ruchowych czy badań nad wpływem różnych metod terapeutycznych na jakość życia pacjentów.
Dyskusje, warsztaty i rozmowy w kuluarach
Program kongresu był bardzo intensywny. Oprócz wykładów plenarnych odbywały się warsztaty tematyczne, sesje posterowe oraz prezentacje wyników badań prowadzonych w różnych krajach.
Dużą część programu stanowiły również dyskusje plenarne, podczas których uczestnicy debatowali nad przyszłością badań nad medycyną integracyjną oraz nad tym, jak takie podejścia mogą funkcjonować w systemach ochrony zdrowia.
Nie mniej ważne były rozmowy poza salą wykładową. W kuluarach uczestnicy wymieniali doświadczenia dotyczące praktyki klinicznej, badań naukowych oraz regulacji zawodów związanych z medycyną komplementarną w różnych krajach.
Polska w międzynarodowej rozmowie o zdrowiu
Udział przedstawicieli Polskiej Izby Gospodarczej Naturopatów w kongresie w Dornach to ważny element budowania obecności polskiego środowiska naturopatycznego na arenie międzynarodowej.
Takie wydarzenia pokazują, że współczesna medycyna coraz częściej rozwija się na styku różnych podejść – od klasycznej medycyny akademickiej po systemy integracyjne i naturalne.
Dla Polskiej Izby Gospodarczej Naturopatów obecność na międzynarodowych kongresach to nie tylko możliwość zdobywania wiedzy, ale również okazja do budowania relacji, które w przyszłości mogą przełożyć się na współpracę badawczą, wymianę doświadczeń oraz rozwój standardów zawodowych.
Bo rozmowa o zdrowiu – szczególnie dziś – coraz częściej wykracza poza granice jednego kraju.
